دختری در حسرت آزادی !!! تحلیلی بر حضور بانوان در ورزشگاه آزادی
دختری در حسرت آزادی !!! تحلیلی بر حضور بانوان در ورزشگاه آزادی
به نظر می رسد اتفاق های جدیدی درباره حق ورود زنان به ورزشگاه ها در حال رخ دادن است. بعد از اعتراض های پیاپی فعالان جنبش زنان در سال های اخیر و شکایت های مستقیم و غیرمستقیم آن ها به نهادهای تصمیم گیرنده که اوج آن در دو نامه به فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) دیده شد، قوانین فیفا هم به کمک آمده تا درهای استادیوم های فوتبال به روی زنان باز شود. نگاهی به خبرهای منتشر شده در روزهای اخیر، نشان دهنده اهمیت این موضوع و جدی گرفته شدن دوباره آن توسط مسوولین است:
شاید وقتی ناظر ژاپنی کنفدراسیون فوتبال آسیا بر لزوم آزادسازی ورود زنان به استادیوم های فوتبال تاکید می کرد، حدس نمی زد که در روزهای بعد، اظهارات او جریانی به ظاهر خفته را بیدار کند و سبب ایجاد بحث های متعددی در این زمینه شود. تائوكي سوزوكي، ناظر AFC، پس از نشست با مسولان فوتبال ایران خاطر نشان کرد که ایران باید تا پایان اردیبهشت ماه سال جاری تمامی مدارک خود را برای کمیته تصمیم گیرنده بفرستد و پس از آن این کمیته گزارش خود را در مورد ایران و نحوه حضور تیم های ایرانی در جام باشگاه های آسیا ارائه خواهد کرد.
بعد از اظهارات ناظر کنفدراسیون فوتبال آسیا مبنی بر لزوم آزاد شدن حضور زنان در ورزشگاه ها، روزنامه جمهوری اسلامی تندترین موضع گیری را بروز داد. این روزنامه با لحنی تند که نشان دهنده جدی گرفتن حرفهای نماینده کنفدراسیون فوتبال بود، در آخرین شماره فروردین ماه خود با انتقاد از روزنامه اعتماد ملی در مطرح کردن چندباره موضوع حضور زنان در استادیوم های فوتبال نوشت: ” اين روزنامه در هيچيك از دو شماره پياپي خود اين سئوال را مطرح نكرد كه ناظر كنفدراسيون آسيا چه كاره است كه به خود اجازه ميدهد براي جمهوري اسلامي ايران تعيين تكليف كند. به نظر مي رسد دست اندركاران روزنامه اعتماد ملي با آگاهي از مشكلي كه در اثر اعتراض مراجع عظام تقليد به دولت بر سر زمزمه اجازه دادن به زنان براي حضور در ورزشگاه ها پيش آمد، قصد دارند بار ديگر دولت را در برابر اعتراضات گسترده اي قرار دهند كه معلوم نيست اين بار بتواند خود را از آن نجات دهد.”
سایت دنیای فوتبال هم با مانور درباره اظهارات نماینده کنفدراسیون فوتبال آسیا تلاش کرد تا اخبار مستقیم را از علی کفاشیان، رئیس فدراسون فوتبال ایران، بگیرد: “كنفدراسيون فوتبال آسيا از فدراسيون فوتبال ايران خواسته است كه مانع حضور زنان در ورزشگاهها نشود. بحثي كه در ابتداي دولت نهم نيز مطرح شد و رئيس جمهوري ورود بانوان به ورزشگاهها را آزاد اعلام كرد اما به علت مخالفت علما، دستور خود را مسكوت گذاشت. به نظر ميرسد ورود بانوان به ورزشگاهها بعد از اين ماجرا به اين سادگيها امكانپذير نباشد؛ با اين حال توصيه نمايندگان AFC به فدراسيون فوتبال ايران مبني بر صدور مجوز ورود بانوان به استاديومهاي فوتبال و حضور همسران قطبي و پورحيدري در ورزشگاه در روز داربي تهران، دو ماجرايي بود كه سبب شد بار ديگر اين بحث مطرح شود. علي كفاشيان در پاسخ به اين سوال كه آيا اقداماتي براي حضور خانمها در استاديوم در دستور كار فدراسيون هست؟، به شوخي گفت: خانم قطبي و خانم شجاعي كه رفتهاند. من هم خانم خودم را ميفرستم تا بشوند سه تا”
اگرچه کفاشیان در مصاحبه های اولیه سعی می کرد زیر بار جواب های مستقیم در این زمینه نرود، اما سرانجام در مصاحبه با ایسکانیوز پاسخ مشخصی در این زمینه داد: ” قصد داریم به زودی جایگاه ویژه ای را برای حضور بانوان در ورزشگاه ها در نظر بگیریم و به زودی شاهد حضور این قشر از جامعه در ورزشگاه ها خواهیم بود.” او در این مصاحبه اعلام کرد که مسوولان فوتبال ایران در حال بررسی درخواست فیفا برای حضور زنان در ورزشگاه ها هستند.
در میانه خبرهای مختلفی که درباره حضور زنان در ورزشگاه ها به گوش می رسید، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) در گزارشی تحلیلی به بررسی این موضوع پرداخت. این اتفاق شاید جالب ترین واکنش تریبون های دولتی به موضوع حاضر بود. واکنشی که شاید بیشتر به زمینه سازی دولت برای مطرح کردن دوباره حضور زنان در ورزشگاه ها و سنجیدن بازخوردهای اجتماعی و حکومتی آن شبیه بود. این خبرگزاری در روز دوم اردیبهشت با اشاره به نشست مشترک مسوولان AFC با مسوولان فدراسیون فوتبال ایران صراحتاً اعلام کرد: ” كنفدراسيون فوتبال آسيا براي حرفه ايي شدن فوتبال در كشور ما ۱۰مورد را در نظر دارد كه يكي از آنها حضور بانوان به عنوان تماشاگر در ورزشگاهها است.” این خبرگزاری با اشاره به فضای نه چندان مطلوب ورزشگاه ها از مسوولان خواست که با فرهنگ سازی، توجه به تقويت اخلاق اسلامي در ميادين ورزشي و توسعه و فراهم كردن امكانات مناسب، حضور زنان را ميسر كنند. در ادامه خبرگزاری جمهوری اسلامی به سراغ برخی از دست اندرکاران ورزش و افراد صاحب نظر در این موضوع رفت و نظر آن ها را در این باره جویا شد. جالب این جا است که همه مصاحبه شوندگان از حضور زنان در استادیوم ها استقبال کردند و حتی بعضی از آنان این مساله را عاملی برای بهتر شدن جو ورزشگاه ها دانستند. فریده شجاعی (نايب رييس بانوان فدراسيون فوتبال)، مهدي طالب زاده (مديركل تربيت بدني وزارت علوم)، خديجه سپنجي (نايب رييس سابق بانوان فدراسيون فوتبال) و ناهيد توسلي (پژوهشگر امور زنان) برخی از این مصاحبه شوندگان هستند که همگی بر آزاد شدن حضور زنان در ورزشگاه ها تاکید کردند.
علیرغم همه اخبار مثبت در این زمینه، مصاحبه علی کفاشیان با روزنامه اعتماد ملی در روز نهم اردیبهشت، دوباره مساله ورود تماشاگران زن به استادیوم ها را با شک و تردید همراه کرد. مصاحبه ای که در تیتر آن از قول کفاشیان آمده: “زنان فعلاً منتظر بمانند؛ یک سال شاید هم 10 سال!”، خیلی امیدوارکننده نیست. کفاشیان با تکرار قول بررسی این موضوع در فدراسیون گفت: “بررسی این موضوع تنها به ما ارتباط ندارد. برای برگزرای یک مسابقه، شورای تامین استان، سازمان تربیت بدنی، حراست و حتی شهرداری هم نظر می دهند.” رئیس فدراسیون فوتبال در زمینه مخالفت احتمالی مراجع تقلید با این موضوع عنوان کرد: “دقیقاً نمی شود گفت. همه باید سر این مساله به توافق برسند.” او در پایان مصاحبه همه چیز را بار دیگر مبهم باقی گذاشت: “شاید این موضوع یک ماه دیگر حل شود، شاید یک سال و شاید هم 10 سال دیگر.”
با مرور همه اخباری که در زمینه حضور تماشاگران زن در مسابقات فوتبال عنوان شده اند، هنوز هم نمی توان به جمع بندی دقیقی رسید. با این وجود تولید ناگهانی این حجم از اخبار درباره موضوعی که علیرغم تلاش های دامنه دار فعالان مسائل زنان عموماً با بی اعتنایی مسولان و تریبون های دولتی مواجه می شد، نشان دهنده حساس و تعیین کننده بودن برهه زمانی فعلی است. شاید کمی پافشاری بیشتر بر سر استیفای حقی که سال ها است از زنان کشورمان دریغ شده، بتواند یکی از نمادهای آشکار جداسازی و تبعیض جنسیتی را بشکند و در روزگار درهای بسته، یکی از این درها را برای زنان ایرانی بگشاید.
روزبه میرچرخچیان




